1myway1's Blog

Just another WordPress.com weblog

Caruso…

with 8 comments

მინდა ჩემი ერთ-ერთი უსაყვარლესი და ზუსტად ეს სიტყვა უნდა გამოვიყენო – სულისშემძვრელი – სიმღერა ,გავბლოგო’. ეგებ ზოგმა სულაც არ იცოდეს და ისიამოვნოს🙂

რაღაც პერიოდის წინ პალიაჩიზე გავაკეთე პატარა ჩანახატი და პავაროტისადმი ჩემი სიყვარულის გამო, ლინკიც მისი დავაგდე. აქ დავდებ უფრო მკვლელ ლინკს, სანამ ,მთავარ თემაზე’ გადავიდოდე🙂
ეს პალიაჩის კარუზოსეული შესრულებაა, არანორმალურად მაგარი სამივე. დატკბით🙂

ენრიკო კარუზო კიდევ ერთი გენიოსი იტალიელი გახლდათ🙂 ლეგენდარული ტენორი, რომელსაც შეუცვლელი ადგილი უჭირავს მუსიკის ისტორიაში და ვფიქრობ, ის საერთოდ მსოფლიოს მასშტაბითაც მოვლენა იყო.

საოცარი ხმის ტემბრის, ნიჭისა და შარმის მქონე კარუზო ნეაპოლში ძალიან გაჭირვებულ ოჯახში დაიბადა, 1873 წლის 25 თებერვალს. მისი დიდებული კარიერა 1895 წელს დაიწყო და 25 წელს გასტანა. ამ პერიოდში მან მოინადირა როგორც ევროპის, ასევე (და განსაკუთრებით)ამერიკისა და მთელი მსოფლიოს გული და ყური🙂

სამწუხაროდ, ამჟამად არც დრო მაქვს და არც შნო, რომ მასზე უფრო ვრცლად და გემრიელად მოგითხროთ. ძნელიც არის ასეთი კარიერისა და ცხოვრების მქონე ადამიანზე საუბარი. ყველაზე დასანანია, რომ იგი ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, საკმაოდ ახალგაზრდა, 48 წლის ასაკში 1921 წლის 2 აგვისტოს სასტუმროში გარდაიცვალა.

კარუზოს ძალიან უყვარდა ელეგანტურად ჩაცმა და იტალიური სამზარეულო. მის აღიარებებზე, ჯილდოებზე, მსმენელთან თბილ დამოკიდებულებასა და დადებით პიროვნეობაზე საუბარი მართლაც შორს წაგვიყვანს. ამიტომ, გირჩევთ ყველას, ვრცლად გაეცნოთ კარუზოს ცხოვრებასა და მოღვაწეობას🙂

1986 წელს კი ერთმა თითქოს ,ჩვეულებრივმა მორიგმა ნიჭიერმა იტალიელმა’, კერძოდ კი ბოლონიელმა ლუჩო დალამ დაწერა შეუდარებელი სიმღერა, რომელსაც მოკლედ და კონკრეტულად დაარქცა – კარუზო. სიმღერის ტექსტიც და მუსიკაც ბრწყინვალეა და ის ენრიკოს ეძღვნება და მისი მძიმე ცხოვრების ანარეკლია.

წარმატების პარალელურად, კარუზოს ცხოვრება მუდამ სირთულეებითა და ტკივლით იყო სავსე. ჯერ გაჭირვება, შემდეგ უიღბლო სასიყვარულო ისტორიები და ბოლოს მძიმე ავადმყოფობა. სიყვარულში მას მართლაც არ გაუმართლა, რადგან ყველა რომანი გათხოვილ თუ გაუთხოვარ ქალებთან, საბოლოოდ, ტრაგიკულად დასრულდა. მაგალითად, მის მთავარ გატაცებად მიჩნეულია სოპრანო ადა ჯაკეტი, რომელიც გათხოვილი გახლდათ, მაგრამ მათ მაინც ხანგრძლივი ურთიერთობა ჰქონდათ და თითქოს უყვარდათ ერთმანეთი. თუმცა 11-წლიანი ლავსტორისა და ოთხი შვილის გაჩენის შემდეგ, რომელთაგან მხოლოდ ორი გადარჩა, მათ შორის ენრიკო კარუზო ჯუნიორი, კარუზოზე რამენიმე წლით უფროსი ჯაკეტი ენრიკოს დაცილდა. ამბობენ ადა მათ მძღოლთან ერთად გაიპარაო…

შემდეგ, კარუზო შეხვდა 20 წლით უმცროს დოროთი ბენჯამინს, რომელიც შეძლებული ნიუიორკელი ადვოკატის ოჯახიდან იყო. დოროთის მამამ ეს ქორწინება არ გაამართლა. თუმცა რიკოსა(როგორც დოროთი ეძახდა და არამარტო დოროთი) და მისი ახალი მეუღლის თანაცხოვრებას დიდი დრო მაინც არ ეწერა. მიუხედავად ამისა, მათ დარჩათ ქალიშვილი გლორია, რომელიც 1999 წელს გარდაიცვალა. დოროთიმ კი 1955 წლამდე იცოცხლა და 2 წიგნი დაწერა კარუზოზე.

მოკლედ, მაინც შევიჭერი ცოტა როლებში😀 ამ შესანიშნავ სიმღერაში, ყველაფერი ჩადებულია, იდეაშია ჩადებული🙂 მაგალითად ტექსტში თითქოს კარუზო ამბობს – Ti voglio bene – ასე იტალიურად უფრო დას, დედას ან შვილს მიმართავ. შეიძლება ცოლს ან საყვარელ ქალსაც მიმართო, მაგრამ სულ სხვა რამეა, ვიდრე Ti amo – რაც მოგეხენებათ ,მიყვარხარ’-ს ნიშნავს🙂 ამით, ლუჩო დალას(რომელიც თურმე სიმღერების შექმნის გარდა თავადაც უკრავს კლარნეტსა და კლავიშზე) უნდოდა ხაზი გაესვა იმისთვის, რომ კარუზოს დოროთი არ უყვარდა და უფრო ,მამა-შვილურად’ იყო მისდამი განწყობილი. თავად ენრიკოს უუთქვამს ერთხელ – მასზე იმიტომ დავქორწინდი, რომ მჭირდება ვინმე ვინც მთლიანად და მხოლოდ ჩემი იქნებაო…

ბუნებრივია, მე ყველაზე მეტად პავაროტის შესრულებით მიყვარს ეს შესანიშნავი სიმღერა და ვფიქრობ, არამარტო მე🙂
გიტოვებთ ტექსტს, როგორც იტალიურად, ასევე ინგლისურად და ვიდეოს
იტალია – ეს გრძნობაა
ჩაო🙂

იტალიურად
Qui dove il mare luccica
e tira forte il vento
su una vecchia terrazza davanti al golfo di Surriento
un uomo abbraccia una ragazza
dopo che aveva pianto
poi si schiarisce la voce e ricomincia il canto:

Te voglio bene assai
ma tanto tanto bene sai
è una catena ormai
che scioglie il sangue dint’e vene sai…

Vide le luci in mezzo al mare
pensò alle notti là in America
ma erano solo le lampare
e la bianca scia d’un’elica
sentì il dolore nella musica
si alzò dal pianoforte
ma quando vide la luna uscire da una nuvola
gli sembrò più dolce anche la morte.
Guardò negli occhi la ragazza
quegli occhi verdi come il mare
poi all’improvviso uscì una lacrima
e lui credette d’affogare.

Te voglio bene assai
ma tanto tanto bene sai
è una catena ormai
che scioglie il sangue dint’e vene sai…

La potenza della lirica
dove ogni dramma è un falso
che con un po’ di trucco e con la mimica
puoi diventare un altro
Ma due occhi che ti guardano
così vicini e veri
ti fanno scordare le parole
confondono i pensieri.

Così diventò tutto piccolo
anche le notti là in America
ti volti e vedi la tua vita
come la scia d’un’elica.

Ah si, è la vita che finisce
ma lui non ci pensò poi tanto
anzi si sentiva già felice
e ricominciò il suo canto:

Te voglio bene assai
ma tanto tanto bene sai
è una catena ormai
che scioglie il sangue dint’e vene sai…
Te voglio bene assai
ma tanto tanto bene sai
è una catena ormai
che scioglie il sangue dint’e vene sai…

ინგლისურად
Here where the sea sparkles,
and a strong wind blows,
on an old terrace overlooking the gulf of Sorrento,
a man holds a little girl in his arms
after he’s been crying.
He clears his throat and sings the song again.

I love you so much;
so very much, you know.
It’s a bond, now,
you know, that thaws the blood in the veins.

He looked at the lights, out at sea,
and thought about the nights in America.
But they were only the lamps of fishing boats
and the white of wake.
He felt the pain of the music.
He got up from the piano,
but when he saw the moon come out from behind the clouds
death seemed sweeter to him.
He looked into the little girl’s eyes –
those eyes as green as the sea,
then suddenly a tear fell
and he thought he was drowning.

I love you so much;
so very much, you know.
It’s a bond, now,
you know, and it thaws the blood in the veins.

The power of opera!
where every drama is a sham;
where, with a little bit of make-up and mimicry,
you can become someone else.
But two eyes that look at you,
so close and so real,
make you forget the script,
confounding your thoughts.
And so everything became insignificant,
including the nights in America.
You look back and see your life
like the wake [of the boats].
Ah yes! Life is ending,
but he wasn’t worried about it any more.
Instead he felt happy
and began to sing the song again.

I love you so much;
so very much, you know.
It’s a bond, now,
you know, that thaws the blood in the veins.

Written by 1myway1

October 14, 2010 at 5:29 pm

Posted in მუსიკა

8 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. Te voglio bene assai-ს რაც შეეხება, ესაა ოფიციალურად პირველი ნეაპოლური სიმღერის – ჟანრის ფუძემდებლის, ასე ვთქვათ, სათაური, და არ გამოვრიცხავ, რომ ლუჩიო დალას კარუზოს ნეაპოლური წარმოშობა და მისი, როგორც ამ სიმღერების უბადლო შემსრულებლის რეპუტაციაც ჰქონდა მხედველობაში, თუმცა ეს მხოლოდ პირადად ჩემი ვარაუდია, რაიმე ამის დამადასტურებელი მე არ შემხვედრია.

    პს კარუზო ღმერთია (ნოდ)

    WDC

    October 14, 2010 at 6:17 pm

  2. isic varaudia principshi, magram realobis elferi ki dahkravs ))

    1myway1

    October 14, 2010 at 7:08 pm

  3. ხო, დალას უნდა ვკითხოთ ორივე😀

    WDC

    October 14, 2010 at 7:16 pm

  4. აქვე ჩემი აზრით, საკმაოდ კარგი შესრულება თავის ამბავში – ქალის ხმის პონტში😀🙂

    1myway1

    October 15, 2010 at 7:17 pm

  5. მე კარუზოს ჯაზურ ვერსიას შემოგთავაზებთ🙂😉

    Jazzmena

    January 16, 2011 at 7:51 pm

  6. 2012 წლის 1 მარტს, შეიცარიაში გასტროლებზე მყოფი ლუჩო დალა, რომელიც 4 მარტს 69 წლის გახდებოდა, გულის შეტევით გარდაიცვალა😦
    გლოვობს განსაკუთრებით ბოლონია, საფეხბურთო კლუბიდან დაწყებული, რიგითი მოქალაქით დამთავრებული.
    მან ეს უკვდავი სიმღერა გვაჩუქა🙂

    ესეც ლუჩოს ორიგინალი

    1myway1

    March 2, 2012 at 8:51 pm

  7. ესეც ლუჩო და ლჩიანო ერთად

    1myway1

    March 2, 2012 at 8:56 pm

  8. ლუჩოს კიდევ ერთი ვერსია🙂

    1myway1

    March 2, 2012 at 8:59 pm


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: